Fortepian Fryderyka Buchholtza o numerze seryjnym 81 i długości około 200 cm jest niezwykle cennym przykładem polskiego rzemiosła lutniczego z pierwszej połowy XIX wieku. Datowany na około 1842 rok, reprezentuje późny okres działalności warszawskiego warsztatu Buchholtza, który w tamtym czasie prowadzony był już prawdopodobnie przez jego rodzinę, po śmierci mistrza w 1837 roku. Instrument ten łączy w sobie klasyczne cechy szkoły wiedeńskiej z nowoczesnymi rozwiązaniami mechanicznymi i estetycznymi, charakterystycznymi dla epoki romantyzmu.
Analiza i opis fortepianu Fryderyka Buchholtza, nr fabryczny 81 (ok. 1842)
1. Kontekst historyczny
Warsztat Fryderyka Buchholtza był jednym z najważniejszych ośrodków budowy fortepianów w Królestwie Polskim. Założony w 1815 roku przy ulicy Mazowieckiej w Warszawie, szybko zdobył renomę dzięki precyzji wykonania, subtelnemu brzmieniu oraz współpracy z czołowymi muzykami epoki. Po śmierci Fryderyka w 1837 roku, warsztat kontynuowała jego żona Emilia i syn Julian Buchholtz, zachowując styl i charakterystyczne rozwiązania konstrukcyjne mistrza.
2. Charakterystyka instrumentu
Fortepian o numerze 81, długości 200 cm, należy do grupy fortepianów salonowych typu „grand”, choć mniejszych niż współczesne koncertowe instrumenty. Jego forma odpowiada modelom używanym w warszawskich domach muzyków i arystokracji okresu Królestwa Polskiego.
Prawdopodobne cechy konstrukcyjne:
- Mechanika typu wiedeńskiego (tzw. Prellmechanik lub jej odmiana),
- Struny opasane w układzie prostym (brak krzyżowania),
- Menzura stopniowo poszerzająca się w zakresie basowym,
- Strojnica z litego drewna świerkowego, płyta rezonansowa ze świerku alpejskiego,
- Mostki i kołki z jaworu, elementy mechanizmu z buka i hebanu,
- Obudowa fornirowana mahoniem, z typowym dla Buchholtza ornamentem toczonych nóg i złoconych detali.
3. Wartość artystyczna i historyczna
Instrumenty z warsztatu Buchholtza są dziś uznawane za jedne z najważniejszych w historii polskiej lutnictwa fortepianowego. Fortepian nr fabryczny 81 reprezentuje okres przejściowy między klasycznym brzmieniem szkoły wiedeńskiej a pełnym, romantycznym tonem, który inspirował młodego Fryderyka Chopina. Egzemplarze zbliżone do tego modelu znajdują się w zbiorach Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina, Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu oraz w pałacu w Ostromecku.
4. Znaczenie w kontekście renowacji
Renowacja fortepianu Buchholtza wymaga wyjątkowej precyzji i znajomości dawnych technik. Zachowanie oryginalnych elementów – zwłaszcza płyty rezonansowej, mostków i mechaniki – jest kluczowe dla utrzymania jego autentycznego brzmienia. Rekonstrukcja filców, strun i klawiatury powinna być oparta na analogicznych egzemplarzach z lat 1830–1845. Współczesne rekonstrukcje (np. kopie wykonane dla Instytutu Chopina przez firmę McNulty) potwierdzają, że fortepiany Buchholtza posiadały wyjątkowo jasny, przejrzysty ton z delikatnym atakiem, typowym dla wiedeńskiej szkoły.
Prezentowany fortepian Fryderyka Buchholtza, który jest w własnością firmy Piano-Forte Bytom, pochodzi z 1842 roku, numer fabryczny to 81. Unikalny, historyczny instrument – oryginalny fortepian firmy Fryderyka Buchholtza. Jest to niezwykle rzadki egzemplarz, posiadający wyjątkową wartość historyczną i kulturową, ściśle związaną z tradycją chopinowską.
Prawdziwa perełka.
Cena na indywidualne zapytanie.
